Wstęp - Jerzy Lejk, wiceprezydent Warszawy

Samorządowe Władze Miasta Stołecznego Warszawy stoją w obliczu konieczności podjęcia kompleksowych działań zmierzających do przeciwstawienia się obecnym niekorzystnym trendom w rozwoju systemu transportowego. Podróżowanie w mieście stało się uciążliwe. Wzrosło zatłoczenie ulic, spadła prędkość podróżowania, w ostrej formie pojawiły się problemy parkingowe. Wzrost liczby zarejestrowanych samochodów osobowych o ponad 25% w latach 1990-1994, przy jednoczesnym zaniedbaniu rozwoju infrastruktury transportowej, spowodował przeciążenie układu drogowo - parkingowego (zwłaszcza w centrum miasta i na trasach dojazdowych do śródmieścia) i spadek jakości transportu publicznego. W latach 1970-1993 spadek udziału transportu zbiorowego w przewozach wyniósł ponad 23% (z poziomu 93% do ok. 70%). Zjawiska te powodują, że niezbędne stało się zdefiniowanie celów rozwoju systemu transportowego oraz sformułowanie i formalne przyjęcie przez władze Warszawy polityki transportowej.

Warszawa nie jest wyjątkiem. W niemal całej Europie i w wielu miastach polskich dostrzegana jest konieczność jak najszybszego określenia celów polityki transportowej wraz z przyjęciem zasad jej realizacji. Wzrost motoryzacji i związane z tym zatłoczenie dróg i zanieczyszczenie środowiska spowodowały istotną zmianę dotychczasowych poglądów na rozwój transportu. Uświadomiono sobie, że próby nadążana z rozbudową dróg i parkingów za rozwojem motoryzacji nie prowadzą do zmniejszenia zatłoczenia, które obejmuje coraz większą część terenów zabudowanych i coraz większą część doby.

W tej sytuacji niezbędnym jest uzyskanie stanowiska Rady Warszawy w takich sprawach jak: ustalenie priorytetu dla transportu zbiorowego, ustanowienie środków na inwestycje i utrzymanie dróg, mostów i wiaduktów, modernizację systemu zarządzania ruchem, ograniczanie ruchu samochodowego w wybranych obszarach miasta - szczególnie centralnym, ustalenie organizacji i wysokości opłat za parkowanie, wyłączenie obszaru centrum miasta dla ruchu ciężkiego, zintensyfikowanie działań prowadzących do zwiększenia bezpieczeństwa ruchu i promowania ekologicznych środków transportu, np. roweru, itd.

Skalę zagadnień ilustruje problem postępującej degradacji istniejącej infrastruktury drogowej pomimo ponad trzykrotnego wzrostu nakładów na jej rozwój i utrzymanie w latach 1990-1994 - z poziomu 194 mld starych złotych w roku 1990 do ok. 640 mld w roku 1994 (przy czym największy wzrost nastąpił w 1993 roku po przejęciu dróg przez władze samorządowe). Ważnym aspektem zmian w polityce transportowej jest dążenie do zmniejszenia zużycia energii i ograniczenia uciążliwości transportu dla środowiska. Równocześnie, wobec trudności gospodarczych, niezbędne są oszczędności w inwestycjach.

Powyższe czynniki były przesłankami do sformułowania propozycji polityki transportowej dla m.st. Warszawy w ramach opracowania pt. Wariantowe polityki komunikacyjne dla Warszawy i województwa stołecznego wykonanego w toku prac nad Weryfikacją koncepcji systemu transportowego Warszawy i województwa stołecznego, ze szczególnym uwzględnieniem układu drogowego.

Wariantowe polityki komunikacyjne..., wykonane pod kierunkiem prof. Wojciecha Suchorzewskiego, stanowią podstawę do projektu polityki transportowej dla stolicy. Zgodnie z rekomendowanym przez prof. W. Suchorzewskiego kierunkiem rozwojowym przyjęto, że obowiązującą dla rozwoju systemu komunikacyjnego Warszawy będzie strategia zrównoważonego rozwoju (od angielskiego zwrotu: sustainable development; obecnie w Polsce przyjmuje się coraz powszechniej termin: ekorozwój). Celem tej strategii jest zapewnienie takiego podziału zadań między transportem publicznym i indywidualnym, aby w żadnym obszarze miasta poziom ruchu samochodowego nie przekroczył granicy ekologicznej pojemności systemu. Podstawowym elementem tej strategii jest zapewnienie priorytetu transportu zbiorowego, zwłaszcza w strefie centralnej i wybranych korytarzach. Z tak sformułowanej strategii bezpośrednio wynikają cele realizacyjne polityki.

Tekst polityki transportowej dla miasta zawiera opis strategii rozwojowej, cele, środki i zasady realizacji polityki. Konieczność opracowania polityki transportowej wynika bezpośrednio z Programu Prac nad Weryfikacją koncepcji systemu transportowego Warszawy i województwa stołecznego, ze szczególnym uwzględnieniem: układu drogowego prowadzoną przez Zarząd m.st. Warszawy wspólnie z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Wojewodą Warszawskim. Polityka transportowa dla m.st. Warszawy jest jednym z węzłowych problemów, które należy rozstrzygnąć w trakcie prac nad nową koncepcją systemu komunikacyjnego stolicy.

Projekt uchwały Rady m.st. Warszawy w sprawie polityki transportowej dla stolicy został przygotowany przez Wydział Gospodarki Przestrzennej we współpracy z Wydziałem Technicznym, Wydziałem Rozwoju Miasta, Zarządem Dróg Miejskich i Zarządem Transportu Miejskiego w 1994 r. i przedstawiony obecnej Radzie Warszawy w październiku 1994 r., jeszcze przez poprzedni Zarząd Miasta. Obecna wersja dokumentu została opracowana w Wydziale Zagospodarowania Przestrzennego Biura Zarządu m.st. Warszawy po uwzględnieniu postulatów zgłoszonych przez Radnych Warszawy (szczególnie z Komisji Strategii i Rozwoju R.W.) zainteresowanych tym tematem.

Uchwałę w sprawie polityki transportowej Rada Warszawy podjęła w dniu 27 listopada 1995r. przy 52 głosach za, 0 przeciw i 0 wstrzymujących się. Uchwała nosi numer XXVI/193/95.

Zatwierdzenie przez Radę Warszawy polityki transportowej dla m.st.Warszawy pozwala na kontynuację prac nad Weryfikacją koncepcji systemu transportowego Warszawy i województwa stołecznego, ze szczególnym uwzględnieniem układu drogowego.

Polityka ta jest podstawą do następujących opracowań:

- Plan systemu transportowego Warszawy i województwa warszawskiego dla roku 2015, formułujący długofalową koncepcję rozwoju systemu - przewiduje się przedstawienie Radzie Warszawy do zatwierdzenia w I kwartale 1996 roku;

- Program rozwoju systemu transportowego w latach 1996-2000 - przewiduje się przedstawienie Radzie Warszawy do zatwierdzenia w I półroczu 1996 roku,

oraz do formułowania rocznych planów operacyjnych dotyczących rozwoju i utrzymania infrastruktury transportowej Warszawy.

Jednocześnie jest to także bardzo ważny dokument z uwagi na planowane utworzenie związku celowego komunikacji miejskiej w Warszawie, który pozwoli na skoordynowanie i ukierunkowania działań w dziedzinie transportu publicznego w skali całego miasta.

mgr inż. Jerzy Lejk, wiceprezydent m. st. Warszawy

Wybrane zagadnienia dotyczące stanu istniejącego systemu transportowego Warszawy

Dotychczasowa działalność władz Warszawy związana z poprawianiem funkcjonowania systemu transportowego miasta, opierała się na formułowanych corocznie założeniach polityki miejskiej. Realizacja rocznych planów dotyczyła przede wszystkim:

- usprawnienia komunikacji zbiorowej poprzez: modernizację taboru, podniesienie jakości obsługi pasażerów, opracowanie koncepcji nowego systemu taryfowego,

- poprawy funkcjonowania układu drogowo-ulicznego poprzez: wdrożenie systemu remontów zapobiegawczych, ciągłe zadanie utrzymania nawierzchni, wprowadzenie nowoczesnych urządzeń bezpieczeństwa ruchu związanych z wyposażeniem drogi, kontynuowanie kluczowych inwestycji w układzie drogowym miasta,

- prowadzenia działań organizacyjnych dotyczących: reorganizacji zarządzania transportem miejskim oraz drogami i ruchem w Warszawie (powołanie Zarządu Transportu Miejskiego i Zarządu Dróg Miejskich), wprowadzenia zmian strukturalnych w MZK (podział na Miejskie Zakłady Autobusowe i Tramwaje Warszawskie), tworzenia konkurencji w przewozach publicznych, wypracowania koncepcji parkowania w mieście.

Formułowane corocznie cele, kierunki i środki działania stanowiły jeden z elementów do wypracowania długofalowej polityki transportowej w mieście stołecznym Warszawie.

Miasto Stołeczne Warszawa
Powierzchnia	495,0 km2
Ludność stała w dniu 1.01.1994 r.	1 623 400 mieszkańców

1.	Liczba zarejestrowanych samochodów osobowych	589 000

2.	Tabor komunikacji miejskiej
	autobusy	1670 wozów
	wagony metra	42 wagony
	tramwaje	897 wagonów

3.	Łączna liczba linii komunikacji publicznej	190
	linie autobusowe dzienne	153
	linie autobusowe nocne	11
	linie tramwajowe	26

4.	Długość linii komunikacji publicznej	2714 km
	autobusowych	2289 km
	tramwajowych	413 km
	metra	12 km

5.	Drogi i obiekty podległe ZDM
	łączna długość dróg	675 km	100%
	- drogi krajowe	203 km	30%)
	- drogi wojewódzkie	472 km	70%
	łączna powierzchnia dróg	78.770.000 m2	100%
	- drogi krajowe	34.445.000 m2	43,7%
	- drogi wojewódzkie	44.325.000 m2	56,3%
	liczba obiektów	233
	- mosty	31
	- wiadukty	73
	- estakady	25
	- kładki dla pieszych	51

6.	Szacunkowa liczba przewiezionych pasażerów	1 222 mln

7.	Podział zadań przewozowych w podróżach po Warszawie	[*]
	podróże piesze	30,1%
	samochodem osobowym	20,4%
	komunikacją zbiorową	48,7%
	inne	0,8%

8.	Motywacje podróży po Warszawie	[*]
	do domu	43,5%
	do pracy	15,1%
	do szkoły/uczelni	7,7%
	zakupy, usługi	18,3%
	wypoczynek, rozrywka	8,0%
	sprawy służbowe, interesy	3,3%
	inne	4,1%

9.	Ruchliwość mieszkańca Warszawy w podróżach po mieście	[*]
	osoba statystyczna	2,50 podróży/dzień
	osoba w wieku powyżej 6 lat	2,67 podróży/dzień

10.	Średnie czasy podróży po Warszawie	[*]
	wszystkie motywacje łącznie	32 minuty
	podróże do pracy	34 minuty

[*] według opracowania BPRW Warszawskie Badanie Ruchu 93 - Synteza wykonanego w 1993 roku w ramach Weryfikacji koncepcji systemu transportowego Warszawy i województwa stołecznego, ze szczególnym uwzględnieniem układu drogowego

Uchwała Nr XXVI/193/95 Rady Miasta Stołecznego Warszawy

z dnia 27 listopada 1995 r. w sprawie polityki transportowej dla m.st. Warszawy.

Na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 48, poz. 195 z późn. zm.) - Rada m.st. Warszawy uchwala, co następuje:

1.

Zaakceptować politykę transportową dla m.st. Warszawy w brzmieniu załącznika do uchwały, uznając, że podstawą tej polityki jest strategia zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju).

2.

Wykonanie uchwały powierzyć Zarządowi m.st. Warszawy.

3.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący Rady m.st. Warszawy Andrzej Szyszko.

Polityka transportowa dla m.st. Warszawy

[zobacz >>>]